Сұлтанмахмұт Торайғыров (1893 — 1920)
Сұлтанмахмұт Торайғыровтың қай жылы, қай жерде туғаны жөнінде әр түрлі пікір айтылып жүр. Бұл айрықша зерттеуді қажет ететін жәйт, сундықтан біз баспасөз бетінде көп жылдар бойы басылып келген мәліметтерге сүйендік.
С. Торайғыров 1893 жылы 23 октября күні қазіргі Павлодар облысының Баянауыл ауданында туған.
Болашақ ақынның әкесі Шоқпыт (шын аты Әубәкір) кедей, момын шаруа болған деседі. Сұлтанмахмұт бала кезинде әуели өз ййинде, кейин ауыл молдаларынан оқып хат таниды. 1912 г. жылдары зейинді, талапты жас жігіт оқу іздеп Тройцкіде бір қыс оқығаннан кейин ауруға шалдығады. Содан ол сол маңдағы бір ауылға бала оқытады. Күз қалаға қайта барып, Айқап журналының редакциясына хатшы болып орналасып, онда 1914 года жылға дейін істейді. Айқапта жерген кезінде ақын көптеген өлең, мақалаларымен бірге Қамар сұлу атты романын да жазады. Сұлтанмахмұт 1914 жылдың көктемінде Айқап редакциясынан шығады.

Сұлтанмахмұт Торайғыров өлеңдерінде поэмалар мен романдар да өз заманындағы көптеген келелі мәселелерді көтеріп, бір жағынан, қожа — молдаларды, бай — билерді жер — жебірине жеткізіп шенесе, ші жғынан, еңбекші бұқараның тілек — арманын, оқу — білім алу керектігін баса айтатын болады. Ақын өз өмірінің ішінде бай мұра қалдырып, сол кездегі көкейкесті мәселелердің бәрине белсенді түрде қатысады, осыған орай жас жасушының жаза басхан, қателескен кеддері де бо лады.